Çocuklar Neden Gizli Yerler ve Küçük Köşeler Oluşturmayı Sever?
Salondaki koltuk minderlerinden yapılmış küçük bir ev, masanın üzerine örtülen battaniyeden oluşan bir çadır ya da odanın köşesinde yastıklarla çevrilmiş gizli bir alan… Çocukların kendilerine küçük alanlar oluşturmayı ne kadar sevdiklerini hemen hemen her ebeveyn gözlemlemiştir. Üstelik evde onlarca oyuncak bulunmasına rağmen bazen bir masanın altı, iki koltuğun arasındaki boşluk veya büyük bir karton kutu çok daha ilgi çekici olabilir. Peki çocuklar neden bu küçük ve gizli alanları bu kadar sever?
Kendi Dünyasını Kurmanın Küçük Bir Yolu
Çocukların günlük yaşamlarının büyük bir bölümü yetişkinler tarafından düzenlenir. Ne zaman yemek yiyecekleri, ne zaman dışarı çıkacakları veya gün içerisinde neler yapacakları çoğunlukla yetişkinlerin oluşturduğu düzen içerisinde gerçekleşir. Kendi oluşturduğu küçük bir köşe ise çocuğa farklı bir deneyim sunar. Battaniyenin nereye asılacağına, hangi oyuncakların içeri alınacağına, buranın bir ev mi yoksa uzay gemisi mi olacağına çocuk karar verebilir. Böylece çocuk yalnızca oyun oynamaz; kendi alanını tasarlar, seçimler yapar ve oyunun kurallarını belirler.
Küçük Alanlar Çocuklara Güvenli Gelebilir
Yetişkinlerin geniş ve ferah bulduğu alanlar çocukların gözünden oldukça büyük görünebilir. Çevresi minderlerle veya battaniyelerle sınırlandırılmış küçük bir alan ise daha anlaşılır ve kontrol edilebilir bir ortam oluşturabilir. Bu nedenle çocuk bazen yorulduğunda, yalnız kalmak istediğinde veya sakin bir oyun oynamayı tercih ettiğinde kendi yaptığı köşeye çekilebilir. Bu alanın çocuğun isteğiyle oluşturulması da önemlidir. Çünkü nerede başlayıp nerede bittiğini bildiği ve kendisinin düzenlediği bir alan, çocuğa kontrol hissi sağlayabilir.
Bir Battaniye Bazen Bir Evden Çok Daha Fazlasıdır
Çocukların oluşturduğu gizli alanların en dikkat çekici özelliklerinden biri sürekli değişebilmesidir. Sabah bir ev olan masa altı öğleden sonra mağaraya, akşam ise uzay gemisine dönüşebilir. Koltuk minderleri kalenin duvarları, battaniye çatısı, el feneri ise uzay aracının ışığı olabilir. Bu tür oyunlarda nesnelerin tek bir kullanım amacı yoktur. Çocuk onları hayal ettiği dünyaya göre yeniden anlamlandırır. Bu süreç yaratıcılığın ve sembolik düşünmenin gelişmesi açısından değerli deneyimler sunar.
“Orası Benim Evim!”
Çocuk yaptığı küçük alana bazen yetişkinlerin veya kardeşlerinin girmesini istemeyebilir. “Buraya giremezsin.”, “Burası benim evim.” ya da “Önce kapıyı çalmalısın.” gibi kurallar oluşturabilir. Bu davranış yalnızca oyunun bir parçası değildir. Çocuk aynı zamanda kişisel alan, sınır ve mahremiyet gibi kavramları deneyimlemeye başlar. Ebeveynlerin mümkün olduğunca bu sınırlara saygı göstermesi çocuğun kendi sınırlarını tanımasına yardımcı olabilir. Elbette güvenlik söz konusu olduğunda yetişkin gözetimi devam etmelidir.
Küçük Köşeler Sosyal Oyuna da Dönüşebilir
Gizli alanlar her zaman yalnız kalmak için kullanılmaz. Bazen çocuk arkadaşlarını veya kardeşlerini de oluşturduğu dünyaya davet eder. İşte o zaman oyun farklı becerileri beraberinde getirir. “Sen burada oturacaksın.”, “Burası mutfak olsun.” ya da “Sen doktor ol, ben hasta olayım.” gibi söylemler kullanılabilir. Çocuklar oyunun nasıl ilerleyeceği konusunda konuşur, görev paylaşır, fikir ayrılıklarını çözmeye çalışır ve ortak bir hikâye oluştururlar. Böylece basit bir battaniye çadırı sosyal iletişim, iş birliği ve problem çözme becerilerinin kullanıldığı zengin bir oyun ortamına dönüşebilir.
Hazır Oyun Alanı Yerine Malzeme Sunabilirsiniz
Çocukların böyle alanlar oluşturması için pahalı oyun çadırlarına veya özel oyuncaklara ihtiyaç yoktur. Birkaç minder, büyük bir karton kutu, battaniye, çarşaf veya güvenli mandallar çoğu zaman yeterlidir. Hatta alanın tamamen yetişkin tarafından hazırlanması yerine çocuğun yapım sürecine katılması oyunu daha değerli hâle getirebilir. “Nasıl bir yer yapmak istiyorsun?”, “Çatısını neyle yapabiliriz?” ya da “Battaniyenin düşmemesi için ne yapabiliriz?” gibi sorular çocuğun kendi çözümünü üretmesini teşvik edebilir.
Bırakın Biraz Kendi Dünyalarında Kalsınlar
Çocuğun masanın altında saatlerce oyun oynaması veya koltuk minderlerini tekrar tekrar taşıması yetişkin açısından evin dağıldığı anlamına gelebilir. Çocuk açısından ise oldukça önemli bir oyun süreci yaşanıyor olabilir. Çünkü çocuk o küçük alanı oluştururken planlar, dener, bazen başarısız olur, yeniden yapar ve sonunda tamamen kendisine ait bir oyun dünyası kurar. Bu nedenle bir sonraki kez salonun ortasında battaniyelerden yapılmış küçük bir ev gördüğünüzde hemen toplamadan önce içeriye bir göz atabilirsiniz. Belki sizin gördüğünüz yalnızca bir masa ve birkaç battaniyedir. Ama çocuğunuz için orası bir kale, uzay gemisi, mağara ya da yalnızca kendisine ait küçücük bir dünya olabilir.
Kaşif Blog'den devamı