Çocuğum Neden Oyuncağı Varken Tencere, Kaşık ve Kutularla Oynuyor?
Çocuğunuzun odası oyuncaklarla doluyken mutfaktan aldığı bir tahta kaşıkla uzun süre oynadığını hiç fark ettiniz mi? Ya da yeni alınan oyuncağın kendisinden çok kutusuyla ilgilendiğine şahit oldunuz mu? Yetişkinler için sıradan görünen tencere, kaşık, plastik kaplar ve karton kutular çocukların dünyasında çok daha farklı anlamlara sahip olabilir. Aslında bu ilgi, çocukların doğal keşfetme ve öğrenme biçimlerinin oldukça güzel bir yansımasıdır.
Çünkü Onlar İçin Her Şey Bir Keşif Malzemesi
Yetişkinler bir tencereye baktığında yemek pişirmek için kullanılan bir eşya görür. Çocuk içinse aynı tencere bir davul, şapka, oyuncakların saklandığı bir kutu ya da hayali bir tekne olabilir. Çocuklar nesneleri yalnızca kullanım amaçlarıyla değerlendirmez. “Bununla başka ne yapabilirim?” sorusunun peşinden giderler. Bu nedenle günlük yaşamda karşılaştıkları basit nesneler, hayal güçlerini hazır oyuncaklardan çok daha fazla harekete geçirebilir.
Hazır Bir Senaryo Sunmazlar
Pek çok oyuncak çocuğa nasıl oynanacağı konusunda belirli ipuçları verir. Oyuncak araba sürülür, yapboz tamamlanır, düğmeli bir oyuncakta düğmeye basıldığında belirli bir sonuç ortaya çıkar. Bir karton kutunun ise belirli bir senaryosu yoktur. Bugün ev olabilir, yarın uzay gemisine, ertesi gün bir mağaraya dönüşebilir. Çocuk oyunun kurallarını kendisi belirler. Bu tür açık uçlu oyunlar; yaratıcılık, problem çözme, karar verme ve farklı fikirler geliştirme becerilerinin desteklenmesine yardımcı olur.
Yetişkinlerin Dünyasını Taklit Etmek Çok Eğlenceli
Çocukların tencere, kaşık, telefon, çanta veya benzeri günlük eşyalara ilgi göstermelerinin bir başka nedeni de yetişkinleri gözlemlemeleridir. Anne veya babasının yemek hazırladığını gören bir çocuk için tahta kaşık yalnızca bir mutfak gereci değildir. Aynı zamanda yetişkinlerin dünyasına katılmanın bir yoludur. Tencereyi karıştırırken, masayı hazırlarken ya da bir kutuya eşyalarını yerleştirirken günlük yaşamda gördüğü davranışları oyun aracılığıyla yeniden canlandırır. Taklit oyunları, çocukların çevrelerindeki yaşamı anlamlandırmalarına ve sosyal rolleri keşfetmelerine yardımcı olur.
Ses, Doku ve Hareket Onları Meraklandırır
Tencereye kaşıkla vurunca nasıl bir ses çıkıyor? Plastik kap yere düşünce ne oluyor? Büyük kutunun içine girilebilir mi? Küçük kutu büyük kutunun içine sığar mı? Çocuk aslında oynarken sürekli küçük deneyler gerçekleştirir. Nesneleri üst üste koymak, iç içe geçirmek, doldurmak, boşaltmak, vurmak, sallamak ve taşımak; neden-sonuç ilişkilerini keşfetmesine fırsat verir. Aynı zamanda farklı boyutları, ağırlıkları, dokuları ve sesleri deneyimlemesini sağlar.
“Oyuncakla Oynamıyor” Diye Endişelenmeli miyiz?
Çocuğun güvenli günlük nesneleri oyuncaklara tercih etmesi çoğu durumda olumsuz bir durum değildir. Aksine, çocuğun merak ettiğini, çevresini gözlemlediğini ve nesnelere farklı işlevler kazandırabildiğini gösterebilir. Burada önemli olan çocuğa yalnızca hazır oyuncaklar sunmak yerine keşfedebileceği güvenli ve çeşitli materyaller için de alan oluşturmaktır. Elbette günlük eşyalarla oynarken güvenlik her zaman ön planda tutulmalıdır. Kesici, kırılabilir, çok küçük parçalı, sıcak veya çocuğun yaşına uygun olmayan nesneler oyun alanından uzak tutulmalıdır.
Bazen En İyi Oyuncak, Oyuncak Olmayabilir
Çocukların dünyasında bir nesnenin ne kadar pahalı ya da teknolojik olduğu değil, onunla neler yapılabileceği önemlidir. Bir karton kutu onlarca farklı yere dönüşebilir. Bir tahta kaşık orkestranın bageti olabilir. Bir tencere davula, plastik bir kap küçük bir hazine sandığına dönüşebilir. Bu nedenle çocuğunuz yeni aldığınız oyuncak yerine kutusuyla oynamayı seçtiğinde şaşırmayın. Çünkü siz yalnızca bir kutu görüyor olabilirsiniz; o ise çoktan o kutuyla başka bir dünyaya doğru yola çıkmış olabilir.
Kaşif Blog'den devamı